Mặt tiền ngôi nhà di tích số 341/10 Gia Phú: tường vàng, cửa ra vào và cửa sổ chớp sơn xanh, cờ Tổ quốc treo bên cửa, mái ngói dưới tán cây xanh.

DI TÍCH LỊCH SỬ CẤP QUỐC GIA

Hầm bí mật in tài liệu Ban Tuyên huấn Hoa vận trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước

Địa chỉ
341/10 Gia Phú, Phường Bình Tiên
Giai đoạn hoạt động
1965 – 1975
Cao trào
1965 – 1967
Công nhận di tích lịch sử cấp Quốc gia
Quyết định số 2009/1998/QĐ-BVHTT (ngày 26/09/1998) của Bộ Văn hóa thông tin.
Lời giới thiệuDi tích cấp quốc gia · QĐ 2009/1998

Di tích Hầm bí mật in tài liệu Ban Tuyên huấn Hoa vận T4

Tại số 341/10 đường Gia Phú, Phường Bình Tiên, Thành phố Hồ Chí Minh tồn tại một di tích đặc biệt gắn với hoạt động cách mạng của đồng bào dân tộc Hoa trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước: Hầm bí mật in tài liệu Ban Tuyên huấn Hoa vận T4. Đây là nơi từng diễn ra hoạt động in ấn bí mật các tài liệu tuyên truyền bằng chữ Hoa, góp phần đưa những chủ trương của cách mạng, tin tức chiến trường và tiếng nói đấu tranh đến với công nhân, đồng bào dân tộc Hoa và các tầng lớp nhân dân tại Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định. Di tích được công nhận theo Quyết định số 2009/1998/QĐ-BVHTT ngày 26/9/1998 và được xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia của Thành phố Hồ Chí Minh.

Điều làm nên giá trị đặc biệt của di tích chính là sự tồn tại của một cơ sở in bí mật ngay giữa khu vực bị đối phương kiểm soát gắt gao. Hoạt động in ấn phải được tổ chức hết sức kín đáo, đòi hỏi sự mưu trí, dũng cảm và tinh thần trách nhiệm cao của đội ngũ cán bộ, chiến sĩ cùng các cơ sở cách mạng đồng bào dân tộc Hoa. Dù phải đối mặt với nhiều nguy hiểm, xưởng in vẫn duy trì hoạt động, góp phần bảo đảm nguồn thông tin tuyên truyền phục vụ phong trào đấu tranh cách mạng trong đô thị. Nơi đây chính là “trái tim thông tin” của Ban Tuyên huấn Hoa vận – tổ chức in ấn và phát hành hàng ngàn bản tin, truyền đơn và đặc biệt là tờ báo Công Nhân (tiền thân của báo Sài Gòn Giải Phóng bản tiếng Hoa). Những trang tài liệu còn thơm mùi mực in từ căn hầm này đã vượt qua hàng rào kẽm gai, len lỏi đến từng khu chợ, xí nghiệp, xóm lao động, trường học... góp phần khơi dậy lòng yêu nước, soi đường chỉ lối cho phong trào đấu tranh chính trị của đồng bào dân tộc Hoa liên tục dâng cao.

Ngày nay, di tích là một “địa chỉ đỏ” có giá trị trong việc giáo dục truyền thống cách mạng, giúp các thế hệ hôm nay hiểu thêm về lịch sử đấu tranh cách mạng của Thành phố Hồ Chí Minh và đồng bào dân tộc Hoa. Việc số hóa tư liệu, hình ảnh và không gian hầm bí mật trên môi trường trực tuyến góp phần bảo tồn những giá trị lịch sử đặc biệt này, đồng thời tạo điều kiện để đồng bào có thể tìm hiểu về di tích một cách trực quan, thuận tiện khi chưa có điều kiện đến tham quan.

Đến với không gian số hóa của website, quý độc giả sẽ được trải nghiệm toàn cảnh căn hầm bí mật, tận mắt quan sát các cỗ máy in thô sơ, những vỉ chữ chì và những tài liệu nhuốm màu thời gian. Di tích không chỉ là nơi lưu giữ những “vũ khí tinh thần” sắc bén của một thời máu lửa, mà còn là bản anh hùng ca thầm lặng, giáo dục sâu sắc truyền thống yêu nước và tinh thần đại đoàn kết dân tộc cho thế hệ trẻ hôm nay.

Trân trọng kính mời quý vị cùng trải nghiệm và khám phá!

01QUÁ TRÌNH HOẠT ĐỘNG

Quá trình hoạt động tuyên truyền đến việc hình thành Cơ sở Hầm bí mật in tài liệu Ban Tuyên huấn Hoa vận

Thực hiện Nghị quyết 15 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa II năm 1959, và trước tình hình nhiệm vụ mới của cuộc đấu tranh chống đế quốc Mỹ xâm lược trên cả hai mặt trận vũ trang và chính trị, tổ in bí mật ra đời để đưa tiếng nói cách mạng đến với người Hoa bằng chính chữ Hoa.

  1. Nghị quyết 15 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa II đặt ra nhiệm vụ mới trên cả hai mặt trận vũ trang và chính trị.

  2. Ban Cán sự Công vận người Hoa tổ chức tổ in bí mật, in truyền đơn và tài liệu bằng chữ Hoa ngay trong nội thành.

  3. Tổ in cho ra đời Bản tin Giải Phóng, di chuyển qua nhiều địa điểm khác nhau.

  4. Tổ in của Ban Tuyên huấn Hoa vận hoạt động và di chuyển qua nhiều địa điểm khác nhau; Cơ sở đầu tiên nằm trên đường Cao Văn Lầu (hiện nay đã không còn).

  5. Sau khi cơ sở in bí mật trước đó tại số 81 Gò Công bị lộ, tổ in của Ban Tuyên huấn Hoa vận đã chuyển địa điểm hoạt động về ngôi nhà số 341/10 đường Gia Phú (hiện nay).

  6. 1965 – 1967

    Cơ sở hoạt động cao trào, xuất bản tờ báo Công Nhân — tiền thân Báo Sài Gòn Giải Phóng tiếng Hoa.

  7. Tổ in chuyển đường 46, Quận 11 (nay là đường Hàn Hải Nguyên), vì địa điểm này không mau bị thả bom trúng nên phải di chuyển đi.

  8. Tổ in di dời địa điểm rất nhiều lần: địa điểm nằm trên đường Lý Thành Nguyên; địa điểm nằm trên đường Nguyễn Duy Dương và tổ in trở lại địa điểm 341/10 Gia Phú.

  9. Tổ in di dời đến địa điểm Bến Hàm Tử (hiện nay cơ sở đã được cải tạo lại hoàn toàn, không lưu giữ được dấu vết).

02Nhiệm vụ của tổ in

Các nhiệm vụ chính

  1. Vận động cách mạng trong đồng bào dân tộc Hoa

    Tập trung công tác vận động cách mạng đến bà con đồng bào dân tộc Hoa gồm: công nhân, dân nghèo lao động, tiểu thương, tư sản, tầng lớp trí thức, học sinh, sinh viên.

  2. Ra đời truyền đơn, tài liệu chữ Hoa

    Bên cạnh sự lớn mạnh về công tác vũ trang, công tác tuyên truyền cũng được chú trọng; vì vậy truyền đơn, tài liệu chữ Hoa ra đời năm 1961 - 1962.

  3. In tài liệu, tin tức, báo, sách, truyền đơn

    Trong mười năm hoạt động (1965 – 1975), tổ in đã góp phần tích cực vào việc in phát hành các tài liệu, tin tức, báo Công Nhân (từ 1971 đổi tên là báo Giải Phóng), sách, truyền đơn… bằng chữ Hoa, chữ Việt.

  4. Truyền chỉ thị, chủ trương của Đảng đến chiến sĩ và đồng bào

    Tuyên truyền chỉ thị, chủ trương của Đảng đến với các chiến sĩ và đồng bào khu Sài Gòn – Chợ Lớn - Gia Định và nhiều nơi khác, góp phần vào thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ cứu nước của quân và dân ta.

03Thành viên tổ in

Các thành viên tổ in của Ban Tuyên huấn Hoa vận

13thành viên
  1. 01Trần Khai NguyênĐã hy sinh trong kháng chiếnTổ trưởng
  2. 02Lý Cảnh HớnĐã hy sinh trong kháng chiếnPhụ tá tổ trưởng
  3. 03Lâm CúcBí thư chi bộ Tổ in
  4. 04Hứa Hòa CănThành viên
  5. 05Trịnh Huệ ÁiThành viên
  6. 06Trần Khai HùngThành viên
  7. 07Trần Mỹ HươngThành viên
  8. 08Lâm Liên HiệpThành viên
  9. 09Lưu Kim HoaThành viên
  10. 10Quách ThanhThành viên
  11. 11Lý Khanh (Lý Vĩnh Hồng)Thành viên
  12. 12Hà Đệ (Hàn Mai)Thành viên
  13. 13Châu Thoại CườngThành viên

Lãnh đạo Ban Hoa vận T4

Đồng chí Nghị Đoàn (Sáu Lâm)

TRƯỞNG BAN

Đồng chí Lâm Tư Quang (Ba Toàn)

PHÓ BAN

Đồng chí Nghị Đoàn và đồng chí Lâm Tư Quang trực tiếp lãnh đạo Tổ in của Ban Tuyên huấn Hoa vận.

05Cán bộ, chiến sĩ tổ in hy sinh khi làm nhiệm vụ

  • Đồng chí Trần Khai Nguyên

    Tổ trưởng tổ in

    Đồng chí Trần Khai Nguyên bị bắt, tra tấn và hy sinh trong Bót Bà Hòa vào năm 1967. Đồng chí đã giữ vững khí tiết cách mạng, không khai báo nhằm bảo vệ, giữ bí mật hoạt động của cơ sở cách mạng in tài liệu.

    Xem hồ sơ liệt sĩ
  • Đồng chí Lý Cảnh Hớn

    Thành viên tổ in

    Đồng chí Lý Cảnh Hớn đã bị bắt và xử bắn ngay tại Bót Bà Hòa trong đợt I cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.

    Xem hồ sơ liệt sĩ

06Thư viện ảnh

Tư liệu hình ảnh

Nhấn vào ảnh để xem kích thước lớn