Những gương mặttrong truyền thống cách mạngcủa đồng bào dân tộc Hoa

Sinh ngày 29/10/1938, là người anh thứ hai trong gia đình 5 anh chị em.

Năm 13, 14 tuổi phải đi làm vì hoàn cảnh gia đình khó khăn; anh tự học và làm tất cả các công việc: công nhân nhà máy nước tương, phụ bếp ở tiệm trà, học kỹ thuật in và sửa chữa máy móc; về sau vào làm tại xí nghiệp dệt Vimytex – Việt Mỹ – Việt Thắng ngày nay.

Là bí thư chi bộ đầu tiên của xí nghiệp sau khi được kết nạp Đảng năm 1961. Anh là người lãnh đạo, đi đầu, hoạt động công khai, hướng dẫn, tổ chức, đấu tranh trong phong trào công nhân; luôn bị địch theo dõi nhưng vẫn kiên trì xây dựng cơ sở, lãnh đạo phong trào đấu tranh trong xí nghiệp Vimytex.

Năm 1965, được phân công về công tác tại cơ quan Tuyên huấn Hoa vận; được bầu làm tổ trưởng tổ in vì có chuyên môn cao về kỹ thuật xếp chữ, bảng in, máy in. Báo Công Nhân ra đời cuối năm 1965 là tiền thân Báo Sài Gòn Giải Phóng Hoa văn ngày nay.

Bị địch bắt năm 1967, bị tra tấn dã man nhưng không khai báo, đảm bảo an toàn cho cơ sở, cho tổ in, giữ gìn bí mật. Đồng chí hy sinh tại khám Bót Bà Hòa – Bót Hòa Hòa, Q.5 vào ngày 29/11/1967.

Sinh năm 1934, cha mẹ mất sớm, cuộc sống nghèo khổ. Năm 12 tuổi theo mẹ kế đến tá túc với người bà con ở Cần Thơ.

Năm 1954, giác ngộ cách mạng, anh tình nguyện tham gia các hoạt động cách mạng và giữ chức vụ thư ký công đoàn lao động Việt Hoa Cần Thơ. Năm 1956, vinh dự được kết nạp vào Đảng Lao động Việt Nam.

Năm 1957, do bị một tên phản bội chỉ điểm, cảnh sát ngụy đến nhà vây bắt; mưu trí, nhanh nhẹn, anh thoát khỏi vòng hiểm nguy, một mình đến Chợ Lớn. Tại đây anh bắt liên lạc với tổ chức, làm tạp vụ, dành thời gian gây dựng phong trào, tự học và bổ túc tiếng Việt, thi được bằng trung học rồi dạy tại trường trung học Chấn Trung.

Đến năm 1965, anh cùng Trần Khai Nguyên — Tổ trưởng tổ in — theo sự phân công của Ban Tuyên huấn Hoa vận T4, làm nhiệm vụ tại tổ in: mua sắm máy in, chữ chì, giấy, máy xén giấy, in báo chí cách mạng, truyền đơn, sổ tay và tài liệu bằng chữ Hoa và chữ Việt.

Lý Cảnh Hớn đã hy sinh anh dũng khi tham gia dẫn dắt một tiểu đội đặc công tấn công vào bót Bà Hòa, Q.5, chiến đấu đến cùng khi chưa có lệnh rút quân. Trước giây phút hy sinh, anh đã thể hiện chí khí kiên cường bất khuất của một người chiến sĩ cộng sản.

Sinh ngày 1/1/1937, quê quán ở đảo Hải Nam, tỉnh Quảng Đông. Vì gia đình nghèo khó, cha của Lý Phong một mình rời quê hương Quảng Đông đến Rạch Giá – Việt Nam để sinh sống. Khi anh lên 4, cha rước mẹ và 3 anh em đến Rạch Giá. Lúc lên 8, cha mất, mẹ dẫn 3 anh em đến Chợ Lớn tìm việc.

Hằng ngày, sau khi tan học, Lý Phong đi bán thuốc điếu để giúp gia đình. Năm 12 tuổi, khi làm việc tại một tiệm nước, anh có dịp gặp những người cách mạng, đọc sách báo cách mạng, giác ngộ và gia nhập Công đoàn Tân Dân Xã — một tổ chức cách mạng của người Hoa ở Chợ Lớn.

Tháng 3/1952, vì liên quan đến vụ án rải truyền đơn, Lý Phong bị bắt tại bót Ca-ti-na. Mặc dù bị địch giam giữ, anh vẫn giữ khí tiết của người cộng sản: không khai báo. Ba tháng sau bị đưa đến một trại giam khác ở Sài Gòn – Gia Định; anh cùng Trang Dung phát động tù nhân đứng lên đấu tranh đòi cải thiện cuộc sống trong tù. Cuối năm ấy, vì không có bằng chứng, địch buộc phải trả tự do.

Năm 1954, được kết nạp vào Đảng Lao động Việt Nam. Năm 1957, được giao nhiệm vụ hoạt động công khai với cương vị Chủ tịch công đoàn cà phê, lãnh đạo công nhân người Hoa chống lại pháp lệnh cấm người Hoa làm mười một ngành nghề của Ngô Đình Diệm. Năm 1960, thành lập hội thể dục Kiện Thanh, giáo dục tư tưởng cách mạng cho thanh niên người Hoa.

Từ năm 1960 đến năm 1967, Lý Phong lãnh đạo quần chúng người Hoa tiến hành các cuộc biểu tình phản đối nước Mỹ xâm lược miền Nam, tổ chức và kiện toàn nhiều tổ chức cách mạng cơ sở trong quần chúng. Vì có thái độ hòa nhã, khiêm tốn, anh được các đồng chí và đồng bào yêu mến.

Trận chiến cuối cùng: ngày 31 tháng 1 năm 1968, đêm mùng 1 Tết Mậu Thân, Lý Phong được phân công tấn công vào bót cảnh sát Bà Hòa (Hòa Hòa) Q.5 nhằm giải cứu một số đồng chí bị giam cầm. Anh dẫn một tiểu đội đặc công vào trường học Thái Bình để hô khẩu hiệu và ném lựu đạn vào bót, đánh lạc hướng địch cho một tổ đặc công khác tấn công. Trận chiến kéo dài nhiều tiếng đồng hồ. Cuối cùng, bị địch bao vây, Lý Phong và Lý Cảnh Hớn bị bắt, tra tấn và bị xử bắn; các đồng chí đã anh dũng hy sinh.

Con ông Hàn Diên Phong, là một học sinh người Hoa ở Tuy Hòa vào Sài Gòn học Trung học Hoa văn; đã tham gia Đội biệt động người Hoa Sài Gòn – Chợ Lớn và hy sinh trong chiến đấu năm 1969.

Ngày 19/6/1969, người đội trưởng của lực lượng vũ trang học sinh đã dùng súng ngắn diệt tên Văn Diễn Quang — vốn là mật vụ nguy hiểm được Mỹ – ngụy đưa vào Hội đồng đô thành Sài Gòn. Sau khi trừng trị tên ác ôn, bị cảnh sát rượt đuổi, Hàn Hải Nguyên đã bắn đến viên đạn cuối cùng rồi hy sinh.

Là chiến sĩ xuất sắc của cánh vũ trang người Hoa. Năm 1967, khi thực hiện nhiệm vụ chống địch bầu cử, bị địch bao vây, đồng chí đã một mình chiến đấu yểm hộ đồng đội rút an toàn.