Những lời ghi nhậnvề một phong tràocách mạng

Trong sử sách ghi lại, cách đây trên 300 năm (1679), thế hệ người Hoa đầu tiên đã đặt chân lên Cù Lao Phố - Biên Hòa. Đó là những quan, binh thời cuối triều Minh không hàn phục nhà Thanh, do hai tướng Trần Thượng Xuyên và Dương Ngạn Địch chỉ huy, dong buồm vượt biển sang Việt Nam xin định cư, được chúa Nguyễn cho vào Cù lao Phố - Biên Hòa và Mỹ Tho khai hoang lập ấp. Từ đó, người Hoa đã cùng cư dân tại chỗ ra sức phá rừng, san lấp ao hồ, đào mương đắp đập, thay đổi dần dần bộ mặt hoang dã của vùng đất mới, đã biến vùng đất hoang vu thành phố chợ khang trang, sầm uất, xuồng ghe chen chúc, thuyền buôn nước ngoài ra vào tấp nập, trở thành thương cảng phồn thịnh bậc nhất ở miền Nam.

Sau khi định cư, ồn định đời sống, cùng với sự phát triển về kinh tế, tình hình xã hội và dân số cũng tăng nhanh, được chúa Nguyễn cho lập làng Minh Hương. Con cháu người Hoa sinh ra đều thuộc lớp người Minh Hương, được lập sổ bộ và được hưởng quyền lợi như người bản xứ. Tiếp theo đó nhiều người từ Trung Quốc tiếp tục sang làm ăn rồi định cư luôn ngày một đông đúc, làm ăn buôn bán ngày một phát đạt đã kích thích họ khếch trương công việc làm ăn, xây dựng cơ nghiệp mới, quê hương mới.

Trong suốt thời gian từ sau khi Chưởng cơ Nguyễn Hữu Cảnh xác định rõ bờ cõi nước ta ở phía Nam, các cuộc gây hấn của các nước láng giềng vẫn diễn ra. Mỗi lần chiến tranh như vậy, người Hoa càng gắn bó với đất nước này, nghĩa tình chung thủy. Họ không những đã góp phần khai phá, xây dựng, mở mang mà còn hy sinh xương máu để bảo vệ vùng đất mới.

Điều làm cho chúng ta cảm thấy vinh hạnh và tự hào là trong suốt quá trình lịch sử sinh sống lâu dài trên vùng đất mới, tuy không lúc nào có được thời kỳ hòa bình lâu dài, nhưng ông cha ta đã để lại biết bao di sản quý báu về vật chất lẫn tinh thần. đó là các ngôi đền chùa, phố chợ ngày nay vẫn sừng sững, uy nghi trên các phố phường của thành phố Hồ Chí Minh.

Thời thực dân Pháp thống trị, với thân phận kiều dân (tức Hoa kiều) phải chịu nhiều áp bức bóc lột, chèn ép và còn bị phân biệt đối xử với thực dân Pháp và địa chủ cường hào. Vì vậy, người Hoa nhất là giới công nhân lao động cũng có nguyện vọng đòi giải phóng., giành độc lập, tự do và xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc như các dân tộc anh em trong cộng đồng.

Đảng Cộng Sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và lãnh đạo. Đảng không những là cứu tinh của dân tộc Việt Nam mà còn là cứu tinh của đồng bào Hoa chúng ta. Bác Hồ coi người Hoa sống ở Việt Nam, đồng cam cộng khổ với nhân dân Việt Nam là anh em một nhà. Bác đặc biệt quan tâm công tác vận động công nhân lao động Hoa kiều làm cách mạng. Cách Mạng Tháng Tám vừa giành được thắng lợi, ngày 2-9-1945, ngay sau khi dọc “Tuyên ngôn độc lập” ở Quảng trường Ba Đình Hà Nội, Bác đã viết “Thư gửi anh em Hoa kiều, tuyên bố xóa bỏ mọi luật lệ bất công của thực dân Pháp đối với Hoa kiều, hứa bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản của Hoa kiều, kêu gọi Hoa kiều tham gia xây dựng nước Việt Nam mới. Khi thực dân Pháp trở lại xâm lược Việt Nam lần nữa, Bác chủ trương vận động Hoa kiều tham gia kháng chiến, để Hoa kiều được hưởng quyền lợi và làm nghĩa vụ như công dân Việt Nam, dần dần tự bà con chuyển thành công dân Việt Nam.

Thấm nhuần tư tưởng của Hồ Chủ Tịch, Đảng ta đã đề ra đường lối chính sách đúng đắn vận động người Hoa, được người Hoa trong cả nước đồng tình ủng hộ. Những năm 1930 – 1945, lúc cao trào cũng như lúc thoái trào, bà con người Hoa luôn kề vai sát cánh với các dân tộc anh em cùng đấu tranh chống kẻ thù. Nhiều đồng chí đã anh dũng hy sinh như Hà Bá Tường, Châu Tương Lượng. Nhiều đồng chí bị tra tấn dã man và tù đày ra Côn Đảo như Ngô Liên, Hàn Quang và nhiều đồng chí khác trong cuộc Nam Kỳ Khởi Nghĩa …

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, bà con người Hoa trong Nam ngoài Bắc đều hết lòng ủng hộ và hăng hái đóng góp cho kháng chiến. Nhiều người trực tiếp tham gia kháng chiến và trở thành những cán bộ cốt cán trong các ngành, các cấp. Trên các nẻo đường kháng chiến, không ai còn có thể phân biệt đâu là người Kinh, đâu là người Hoa. Vì mọi người cùng một sắc phục, chung một chiến hào, đối đầu với trận tuyến bên kia là thực dân Pháp và bè lũ tay sai. Trong vùng địch tạm chiến, công nhân, lao động và học sinh người Hoa cũng tích cực tham gia đấu tranh, điển hình là nữ sinh Trần Bội Cơ, một cô gái ở quê lên thành phố học, hết sức bình dị, dễ thương mà đấu tranh vô cùng anh dũng, kiên cường. Kẻ thù đốn mạt đã giết hại cô trong ngục tù của thực dân Pháp lúc cô vừa tròn 18 tuổi, làm cho cả thành phố Sài Gòn – Chợ Lớn và vùng giải phóng sôi sục căm phẫn và ngậm ngùi thương tiếc.

Ở miền nam, những nơi đầu song ngọn gió, bão táp của cuộc đấu tranh, nhưng nơi hàng ngày phải đối mặt với kẻ thù, những nơi gian khổ thiếu thốn đũ mọi bề mà còn phải chịu đựng bom, pháo, đạn ác liệt của quân thù, những chốn lao tù chẳng khác nào “địa ngục trần gian” của Mỹ - ngụy, nơi mà bộ máy kèm kẹp và công an – đặc vụ dày đặc của Mỹ - ngụy với thủ đoạn khủng bố vô cùng tàn bạo của chúng, nhiều anh chị em trong cuộc vẫn còn nhớ như in những ngày đấu tranh chống bọn chủ hãng áp bức, bóc lột, những ngày rầm rập xuống đường, tuần hành hô vang khẩu hiệu với khí thế ngất trời bất kể sự đàn áp bằng vòi rồng, lựu đạn cay, dùi cui, ma – trắc của kẻ thù. Và cũng không ai quên được chiến sĩ các đội vũ trang người Hoa dũng cảm, mưu trí, có tài xuất quỹ nhập thần, tung hoành ngay nời sào huyệt của kẻ thù giữa thanh thiên bạch nhật, tuyên truyền vũ trang, diệt bọn đầu sỏ ác ôn, giành quyền làm chủ khu xóm. Trong số các chiến sĩ công tác tuyên truyền vũ trang, hậu cần và giao liên, đã có không ít những cô gái trạc tuổi mười tám đôi mươi, vừa mưu trí, gan dạ, vừa táo bạo lập nên những kỳ tích phi thường tưởng chừng như trong huyền thoại, có sức cảm hóa sâu sắc đối với đồng bào bà con, được bà con không những đồng tình ủng hộ mà còn cho con em vào chiến khu tham gia bộ đội giải phóng.

Trong những cuộc tấn công lớn vào thành phố như Tổng tấn công Tết Mậu Thân 1968 cũng như trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử 1975, lực lượng vũ trang và đồng bào Hoa nội thành đã góp phần tích cực và to lớn cho cách mạng. Ngày ấy không những các chiến sĩ vũ trang người Hoa với tinh thần quyết chiến quyết thắng, không ngại nguy hiểm hy sinh, đã phối hợp với bộ đội chủ lực đồng loạt tấn công vào sào nguyệt của kẻ địch mà ngay cả bà con buôn bán làm ăn bình thường cũng tích cực góp công góp sức cho cách mạng giành thắng lợi.

Sau giải phóng, cùng với những vui, buồn chung của nhân dân thành phố, trong những năm tháng đầu giải phóng, cộng đồng người Hoa cũng gặp nhiều khó khăn, trở ngại tưởng chừng không thể vượt qua. Mặc dù vậy, giới công nhân lao động người Hoa cũng hết sức cố gắng duy trì sản xuất. Các quận đông người Hoa như quận 5,6,11 luôn là những quận có giá trị tổng sản lượng cao của thành phố. Vai trò tiểu thủ công nghiệp được đánh giá rất cao với mặt hàng phong phú đa dạng, góp phần đáng kể giải quyết nạn khan hiếm hàng hóa lúc bấy giờ.

Từ sau khi có đường lối đổi mới, tiềm năng kinh tế trong đồng bào người Hoa được phát huy, nhiều tài năng xuất hiện trong lớp trẻ người Hoa, dám nghĩ dám làm, kêu gọi người thân nước ngoài về đầu tư. Nhiều loại hình tổ chức kinh tế: tư nhân, cổ phần, liên doanh liên kết trên các lĩnh vực sản xuất, chế biến, xuất nhập khẩu, ngân hàng..ra đời, hàng hóa của họ chẳng những tiêu thụ trong nuốc mà đã chen chân vào thị trường nước ngoài, kể cả có mặt ở thị trường các nước phát triển và không ít người đã thành đạt trong những năm gần đây.

Cùng với tiến bộ về kinh tế, các mặt hoạt động nghệ thuật – giáo dục – xã hội mang tính đặc trưng của đồng bào Hoa cũng được duy trì và có bước phát triển và không ít người đã thành đạt trong những năm gần đây tuy còn có mặt yếu kém, nhưng cũng đã góp phần đáp ứng nhu cầu phát triển của tình hình.

Nhân kỷ niệm 300 năm Sài Gòn – thành phố Hồ Chí Minh và lễ đón nhận Huân chương Độc Lập hạng Nhất của Nhà nước tặng thưởng cho cán bộ, chiến sĩ và đồng bào Hoa thành phố Hồ Chí Minh, hôm nay, chúng ta rất đổi tự hào là đã phát huy cao độ truyền thống đoàn kết trong chiến đấu cũng như trong hòa bình xây dựng, cộng đồng người Hoa đã cùng dân tộc anh em trong cộng đồng dân tộc Việt Nam dựng nước và giữ nước, trải qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ, tiến tới thống nhất đất nước, xây dựng nên nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam ngày nay.

Phần thưởng cao quý – Huân chương Độc Lập hạng Nhất mà Nhà nước tặng thưởng cho cán bộ, chiến sĩ và đồng bào Hoa hôm nay là sự tôn vinh và biểu dương xứng đáng công lao to lớn và sự đóng góp tích cực ấy của lớp lớp cán bộ, chiến sĩ và đồng bào Hoa.

Vinh quang này trước hết thuộc về thế hệ người Hoa tiền bối theo Đảng từ khi Đảng mới thành lập, thuộc về những cán bộ, chiến sĩ người Hoa đã hy sinh anh dũng để chúng ta có được hôm nay, thuộc về những Bà mẹ Việt Nam Anh hùng là mẹ người Hoa đã sinh ra những người con ưu tú cống hiến cho sự nghiệp cách mạng.

Vinh quang này cũng thuộc về lớp lớp cán bộ, chiến sĩ và tất cả bà con người Hoa đã một dạ thủy chung với cách mạng, khó khăn nào cũng vượt qua, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, góp sức người sức của cho cách mạng giành thắng lợi hoàn toàn.

Tôi tên Nguyễn Đức Hùng (Tư Chu) trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, tôi đã kinh qua chức vụ Phó tư lệnh/ Tham mưu trưởng Quân khu, kiêm Chỉ huy các lực lượng vũ trang nội thành Sài Gòn – Gia Định. Với cương vị đó, nhiều năm tôi đã trực tiếp theo dõi hệ thống tổ chức vũ trang các đoàn thể cách mạng của thành phố, trong đó có tổ chức vũ trang của cánh Hoa vận.

Tôi hoàn toàn thống nhất đề xuất khen thưởng trong báo cáo đã nêu về thành tích tổ chức và chỉ đạo đấu tranh vũ trang của Ban Hoa vận đặc khu. Từ việc xây dựng lực lượng vũ trang tại chỗ trong cộng đồng người Hoa, đã sáng tạo các hình thức về tổ chức và về chiến đấu phù hợp với đặc trưng riêng của mình. Hoạt động của đơn vị này đã trực tiếp hỗ trợ có hiệu quả cho phong trào chính trị trong các nhà máy, xí nghiệp tiến lên hoạt động song song với đấu tranh chính trị. Tuy là tổ chức vũ trang cùa một hội quần chúng cách mạng, nhưng qua các trận tác chiến đã đạt được trình độ tinh nhuệ như các đơn vị biệt động chuyên nghiệp, đặc biệt là những trận đánh các tòa hành chính và các trụ sở của Công an cấp quận nội thành Sài Gòn Chợ Lớn ở đợt 1 và 2 trong chiến trận Tổng công kích và nổi dậy Mậu Thân 1968.

Trong quá trình xây dựng, hoạt động với phương châm và nghệ thuật chỉ đạo, có nhiều sáng tạo, nên đã thực hiện hiệu quả các chỉ đạo của trên, tổ chức có quy củ, và chặt chẽ, quả trình chiến đấu ít bị bể bạc, dù toàn bộ lực lượng đều tồn tại tại nội thành, nơi hang, ổ và là thủ đô của Mỹ - ngụy.

Tôi chịu trách nhiệm về những nội dung trên.

Tôi, Võ Văn Kiệt, nguyên ủy viên Trung ương Cục miền Nam, nguyên Bí thư Khu ủy Sài Gòn Gia Định (từ năm 1959 đến cuối năm 1970), và trở lại công tác từ 30-4-1975 đến năm 1982 xin có một ý kiến về báo cáo thành tích của Ban Hoa vận Khu Sài Gòn – Gia Định như sau:

Được thành lập năm 1959, “Ban cán sự công vận người Hoa”, trực thuộc Ban Công vận Khu ủy Sài Gòn – Gia Định đã kiên trì xây dựng cơ sở cách mạng trong cộng đồng người Hoa, trước tiên là “cấy” cơ sở vào một số xí nghiệp có đông công nhân người Hoa như xí nghiệp dệt Vimitex (nay là Công ty Dệt Việt Thắng); xí nghiệp Vinatexco (nay là Công ty Dệt Thắng Lợi)..rồi vào các xóm lao động, trường học có đông người Hoa. Đến những năm 1966 -1967, Ban Hoa vận đã xây dựng được hàng chục chi bộ Đảng trong các xí nghiệp và một số chi bộ ở các xóm lao động, trường học. Ngoài ra Ban Hoa vận còn đưa Đảng viên cốt cán vào các tổ chức công khai, hợp pháp như nghiệp đoàn, các hội tương trợ người Hoa…để xây dựng cơ sở và vận động cách mạng trong cộng đồng người Hoa.

Song song đó, Ban Hoa vận đã chỉ đạo và phát động công nhân lao động, học sinh, sinh viên người Hoa đấu tranh từ thấp đến cao. Từ đấu tranh cho quyền lợi thiết thân, dân sinh, dân chủ điển hình là những cuộc đấu tranh dai dẳng, có lúc khá quyết liệt của công nhân trong hãng dệt Vimitex, Vinatexco…kết hợp với du kích mật diệt ác phá kềm, giành quyền làm chủ, xây dựng căn cứ lõm trong xóm lao động, xây dựng cơ sở bình phong ở xí nghiệp, trường học. Đặc biệt, cán bộ đảng viên, cơ sở và lực lượng cách mạng trong người Hoa ít bị bể bạc, ít bị tổn thất.

Trên cơ sở phong trào, lực lượng cách mạng được xây dựng và phát triển trong người Hoa, theo chỉ đạo của Khu ủy năm 1964, Ban Hoa vận đã bắt đầu xây dựng một số nhóm, sau này là các đơn vị võ trang biệt động người Hoa do các Ban Cán sự công vận, quân sự, xóm lao động trực tiếp lãnh đạo và chỉ huy với hướng dẫn, huấn luyện, trang bị của Quân khu Sài Gòn – Gia Định. Từ những trận đánh nhỏ lẻ, diệt ác trừ gian, hỗ trợ đắc lực cho phong trào đấu tranh ở các xí nghiệp, xóm lao động, các đơn vị võ trang biệt động người Hoa đã trở thành lực lượng mũi nhọn tiến công địch rất có hiệu quả, với những trận tập kích táo bạo, bất ngờ vào một số cơ quan đầu não của địch rất có hiệu quả, với những trận tập kích táo bạo, bất ngờ vào một số cơ quan đầu não của địch như Tòa Hành chính Quận 5, Ty Cảnh sát Quận 5, Quận 10, Bót Bà Hòa thuộc Ty Cảnh sát Đặc biệt Chợ Lớn, Tòa Đại sứ Đài Loan, Trường sinh ngữ không quân Ngụy …diệt bọn ác ôn và sinh lực địch, phối hợp với các lực lượng học sinh, sinh viên và biệt động của Quân khu gây được tiếng vang lớn ở Thành phố Sài Gòn và các đô thị miền Nam.

Đặc biệt, trong mở màn đợt 1 và đợt 2, chiến dịch tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, các đội Biệt động võ trang người Hoa đều tích cực tham gia, như trận tập kích Bót Bà Hòa đúng vào giờ G chiến dịch đêm 30 rạng 31-1-1968, trận tập kích làm chủ hoàn toàn Tòa hành chính Quận 5 mở màn đợt 2 chiến dịch Mậu Thân.

Với các thành tích đã nêu trên, tôi đề nghị Đảng và Nhà nước xem xét tặng danh hiệu “Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân” cho Đảng ủy Ban Hoa vận trực tiếp chỉ đạo các đơn vị vũ trang người Hoa thuộc khu Sài Gòn – Gia Định, nay là Thành phố Hồ Chí Minh. Việc tưởng thưởng này sẽ có tác động chính trị lớn không những trong cán bộ đảng viên, mà cả bà con trong cộng đồng người Hoa ở Thành phố Hồ Chí Minh.

Thưa đồng bào Hoa và các cán bộ người Việt có mặt hôm nay..

Tôi là một người có nhiều năm gắn bó với thành phố, tức là gắn bó với số đông đồng bào người Hoa ở thành phố này. Trước đây, miền Nam còn là đất hoang vu. Làn lần người Việt Nam từ miền Trung, miền Bắc và cả người Hoa ỡ Trung Quốc kéo sang đây. Trước hết xây dựng thành phố Gia Định và lần lượt xây dựng quận 5,6,8,11..của thành phố cũng như ở nhiều tỉnh khác ở đồng bằng sông Cửu Long. Tôi muôn nói như thế để thấy rằng ở miền Nam, người Hoa đã cùng với người Việt và đồng bào Khơme góp sức lại để xây dựng miền đất nước kia là hoang vu ngày nay trở nên phồn thịnh và đặc biệt là có một thành phố lớn là thành phố Hồ Chí Minh được gọi là “Hòn ngọc Viễn Đông”. Như vậy, người Hoa đã góp sức rất nhiều để đẩy mạnh tình hình kinh tế, xã hội ở thành phố Hồ Chí Minh và ở miền Nam này.

Gần một thế kỷ Việt Nam bị đế quốc Pháp đô hộ, số phận của đồng bào các giới người Hoa cũng giống như số phận của đồng bào các giới người Việt bị chúng nó áp bức bóc lột, đè nén. Trước đây Hồ Chủ Tịch ra đi tìm đường cứu nước thì cũng là từ thành phố này đi nhiều nơi trên thế giới, sau đó trở nên người Cộng sản gắn chặt sự nghiệp giải phóng dân tộc với xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Trước cách mạng tháng 8, Hồ Chủ Tịch đã được những người cách mạng Trung Quốc che chở và lập ở Quảng Đông những trường học để đưa những người thanh niên yêu nước ra đây giáo dục và đưa trở lại trong nước vận động cách mạng.

Sau Cách mạng tháng 8, trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ chẳng những đồng bào Việt Nam mà đồng bào người Hoa ngay tại thành phố này cũng tham gia phong trào kháng chiến rất nhiều. Tôi biết là ngay ở đây cũng có rất nhiều người đã từng tham gia hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Thanh niên, sinh viên Hoa cũng tham gia chống Mỹ ngay nội thành này và ở Chợ Lớn. Một biểu tượng trước bùng binh chợ Bến Thành là bức tượng của nữ sinh người Hoa, Quách Thị Trang.

Trong nhiều năm qua, Việt Nam được sự giúp đỡ của Liên Xô, các nước Đông Âu và đặc biệt là sự giúp đỡ của Trung Quốc trong công cuộc kháng chiến cũng như trong xây dựng lại đất nước, nhưng do nhiều quan điểm lãnh đạo không tốt, không đúng cho nên Việt Nam vẫn còn nghèo nàn, lạc hậu so với nhiều nước ngay ờ chung quanh ta, ở Đông Nam Á này. Chẳng những người nông dân, công nhân và tiểu tư sản, thợ thủ công, và tiểu công nghiệp ngưởi Hoa gặp khó khăn, mà những người tư sản Hoa kiều làm ăn cũng sa sút. Đây là một sai lầm đã được sửa đổi từ Đại hội VI.

Nhân dịp này, nhân danh là một trong những người lãnh đạo Đảng Cộng Sản Việt Nam, tôi kêu gọi đồng bào các giới nhất là các giới người Hoa ở thành phố này làm ăn giỏi, cả về thương nghiệp cũng như công nghiệp, tham gia lao động, làm tiểu thương, thương nghiệp và có thể đóng góp thành những người tư sản người Hoa đưa nền kinh tế Việt Nam đi lên. Tôi cũng đề nghị đồng bào các giới kinh doanh người Hoa ở thành phố này có quen biết những người Hoa ở các nước ờ gần chúng ta ở đây; Singapore, Malaysia, Đài Loan, Hồng Kong..trước kia cũng từng ở đây, nhưng sau vì nhiều lý do bỏ đi sang các nơi khác làm ăn, bây giờ cứ ở các nước đó nhưng sẽ về đây góp vốn, thiết bị máy móc cùng với đồng bào người Hoa tại thành phố cùng chung sức nhau xây dựng thành phố Hồ Chí Minh này cũng như đất nước Việt Nam. Tôi được biết có nhiều người Hoa trước đây đã làm ăn ở đây nhưng sau đó đi các nơi khác làm ăn cũng tốt và đã lần lần về hẳn hoặc cùng cộng tác với đồng bào Việt cùng xây dựng thành phố và cả đất nước Việt Nam. Gần đây có một nhà tư sản ngưởi Hoa đã mời tôi và một số người khác đi thăm Singapore, Malaysia và các nước khác nữa.

……

Còn trẻ con người Hoa thì ta có chủ trương con em người Hoa vừa học tiếng Việt vừa học tiếng Trung Quốc là “Song ngữ”.

Nói như thế có nghĩa là người Hoa ở thành phố này cũng như ở nhiều tỉnh khác hãy sát cánh với người Việt theo chính sách đổi mới của Đảng Cộng Sản Việt Nam xây dựng đất nước từ nghèo nàn lạc hậu trở nên một nước giàu, nước mạnh và văn minh. Đồng bào người Hoa với tài sức của mình hãy làm ăn cho tốt, tha hồ làm giàu, già rồi có quyền sang nhượng tài sản cho con cháu, chừng nào không muốn làm tư sản thì thôi.

……

Người Hoa ở các nơi có quyền tham gia bộ máy chính quyền Việt Nam và làm ăn theo pháp luật của Việt Nam.

Tôi đề nghị đồng bào người Hoa quen với những nhà tư sản Hoa ở các nước gần đây nên đầu tư vào thành phố này hay các tỉnh chung quanh ta để xây dựng đất nước, xây dựng kinh tế. tôi biết trong đồng bào người Hoa có thể xây dựng công nghiệp rất giỏi, thương nghiệp rất giỏi, làm ngân hàng giỏi, làm kinh tế đối ngoại cũng rất giỏi, cho nên nhân dịp hôm nay gặp mặt, vui vẻ ăn Tết, tôi cũng xin đề cập đến mấy vấn đề đó. Qua đồng bào tôi chào mừng tất cà đồng bào không có dịp đến dự. Mong đồng bào Hoa trao đổi với nhau những vấn đề này, làm sao cho tình gắn bó giữa Việt – Hoa ở thành phố Hồ Chí Minh và ở trong nước Việt Nam, cũng như giữa Việt Nam – Trung Quốc ngày càng gắn bó chặt chẽ.

Chúc tất cả đồng bào có mặt ản một cái Tết vui vẻ, phấn khởi và đoàn kết.

TP.HCM, ngày 06 tháng 01 năm 2005

Tôi tên Nguyễn Văn Thuyền (Ba Tôn), nguyên là Khu ủy viên khu ủy Sài Gòn –Gia Định trong thời kỳ chống Mỹ, nguyên ủy viên Thường vụ Thành ủy từ năm 1974 đến năm 1980. Hiện đã nghỉ hưu từ năm 1993 và tiếp tục lãnh nhiệm vụ Phó Chủ Nhiệm rồi Chủ Nhiệm Câu Lạc Bộ Truyền Thống Kháng Chiến Thành phố Hồ Chí Minh cho đến ngày nay.

Quá trình công tác của tôi trong thời kỳ chống Mỹ, xuất phát từ yêu cầu đấu tranh nên giữa tôi và bộ phận Ban Hoa vận Đặc khu Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định có mối quan hệ gắn bó nhau, hiểu biết nhau qua quá trình hoạt động trong thời kỳ chống Mỹ. Qua hòa bình cũng được gần gũi với Ban công tác người Hoa với phong trào người Hoa ở Tthành phố Hồ Chí Minh.

Với sự hiểu biết của tôi như nêu trên, tôi xin có mấy ý kiến sau đây:

1. Ban Hoa vận khu Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định là đơn vị kiên trì bám trụ trung tâm Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định suốt thời kỳ chống Mỹ, cũng là đơn vị giữ vững phương châm hoạt động của Đảng chỉ đạo, ít bị tổn thất. Các mặt kết quả hoạt động về chính trị vũ trang rất xuất sắc, toàn diện. Đi đôi với những thành tích đạt được trong chiến đấu thì sự thiệt hại trong chiến đấu cũng lớn lao (như báo cáo đã nêu con số chết chóc và tù đày).
2. Từ những tình hình nêu trên tôi nhận xét đánh giá:

• Thành tích các Đảng ùy viên Ban Hoa vận Đặc khu Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định trong kháng chiến chống Mỹ là đơn vị xuất sắc. Phát huy truyền thống trong kháng chiến Ban Công Tác người Hoa ở Thành phố vận động sức đóng góp của người Hoa, có nhiều kết quả trong hòa bình xây dựng Thành phố.
• Từ những thành tích rất xuất sắc trong kháng chiến chống Mỹ, tôi đồng tình với đề nghị Ban Công Tác người Hoa thành phố Hồ Chí Minh.

Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam vừa quyết định tặng Huân chương Độc lập hạng nhất cho phong trào cách mạng của người Hoa tại thành phố Sài Gòn trước kia, nay là thành phố Hồ Chí Minh.

Lịch sử người Hoa gắn bó vời lịch sử khẩn hoang miền Nam Việt Nam nói chung và sự hình thành vùng Trấn Biên và Phiên Trấn nói riêng, cách nay đã hơn 300 năm. Những người Hoa chống lại triều đình Mãn Thanh xin định cư trên một số vùng của đất Đồng Nai và Hà Tiên. Được triều đình Đàng trong cho phép, được những người Việt đang khai phá hoan hỉ tiếp nhận, người Hoa từng bước an cư lạc nghiệp và sinh sống như người bản địa. Từ Cù lao Phố đến Bến Nghé rồi Bình Tây – ta chưa nói đến Mỹ Tho và lưu vực sông Hậu – nói liền một dãi đan xen với người Việt, kiến tạo một khu vực phồn vinh, trở thành một trung tâm kinh tế năng động của cái mà sau này gọi là Nam kỳ lục tỉnh hoặc Nam Bộ Việt Nam.

Có thể nói rằng nỗi thăng trầm của miền đất bây giờ là quê hương thứ hai của người Hoa đồng thời cũng là nỗi thăng trầm của người Hoa trong một cộng đồng cư dân cùng chung số phận – trước thiên tai, trước sơn lam chướng khí, trước thú dữ và cả trước nạn nước. Chính quá trình phấn đấu vì cuộc sống ấy mà hai chữ đồng bào được xác lập dù nguồn gốc dân tộc không giống nhau.