00Căn cứ và thế bám trụ

Ban Hoa vận Đặc khu Sài Gòn - Gia Định (Ban Hoa vận T4) bám trụ và xây dựng căn cứ chiến đấu

Chuyên đề tách từ hồ sơ Ban Hoa vận: cách tổ chức bám trụ ngay trong nội thành, chín chặng di chuyển của căn cứ Hoa vận T4 và bốn nhiệm vụ đặt lên vai bộ phận căn cứ.

Về hồ sơ Ban Hoa vận Đặc khu Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định

chặng di chuyển của căn cứ
09
nhiệm vụ của bộ phận căn cứ
04
căn cứ Hoa vận T4 thành lập
9-1961
Ảnh tư liệu đồng chí Trần Bạch Đằng cùng vợ chồng ông bà Lưu Vinh Phong – Lâm Hòa tại căn hầm bí mật
Ảnh tư liệu: đồng chí Trần Bạch Đằng cùng vợ chồng ông bà Lưu Vinh Phong – Lâm Hòa tại căn hầm bí mật trong ngôi nhà 91 Phạm Văn Chí.

01Bám trụ nội thành

Bám trụ nội thành, xây dựng căn cứ

Do đặc điểm tổ chức và hoạt động của Ban Hoa vận chủ yếu bám trụ vào nội thành, nên việc xây dựng căn cứ Hoa vận ở ngoại thành là rất quan trọng.

  1. Hoạt động đơn tuyến trong nội thành

    Các đồng chí chủ yếu hoạt động đơn tuyến; một số trường hợp phối hợp theo nhóm nhỏ để vừa cơ động vừa bí mật, tránh sự theo dõi, lùng bắt, đánh phá của kẻ địch.
  2. Hầm bí mật trong nhà dân

    Một số gia đình cơ sở cách mạng đồng bào dân tộc Hoa ở quận 5, 6, 10, 11 đã đào hầm bí mật ngay trong nhà để che giấu cán bộ hoặc cất giữ vũ khí được bí mật đưa từ bên ngoài vào nội thành.
  3. Quần chúng bảo vệ cán bộ

    Một số gia đình, bà con đồng bào dân tộc Hoa còn giúp đỡ các đồng chí Hoa vận bằng cách thu thập tin tức, tình hình của địch, canh gác bảo vệ cán bộ.
  4. Bàn đạp giữa căn cứ nông thôn và nội đô

    Ở Củ Chi, căn cứ Hoa vận tổ chức một số “bàn đạp” là nơi ra vào giữa căn cứ nông thôn với nội thành: Bến Đình, Bến Mương (Củ Chi), xã An Sơn (Lái Thiêu), xã An Thành (Bến Cát).

Những hy sinh, đóng góp lớn lao của bà con đồng bào dân tộc Hoa ở nội thành Sài Gòn – Chợ Lớn - Gia Định đã tạo điều kiện thuận lợi cho Ban Hoa vận T4 hoàn thành nhiệm vụ, nhất là trong đợt Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân (1968) và Chiến dịch Hồ Chí Minh mùa xuân năm 1975.

02Hành trình căn cứ

Chín chặng di chuyển của căn cứ Ban Hoa vận T4

  1. Tháng 09 - 1961

    Xã Hòa Khánh, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An

    Địa bàn đầu tiên, khoảng từ kênh 3 đến rạch Dần Xây.
  2. Tháng 09 - 1962

    Xã Vĩnh Tân, huyện Tân Uyên, tỉnh Sông Bé (nay thuộc tỉnh Bình Dương)

    Chuyển địa bàn về vùng chiến khu D.
  3. Sau đó

    Ấp Trao Trảo

    Vốn trước đây là cứ Ban Công vận; bộ phận giao liên đóng ở Phú Giáo gần lộ 14.
  4. Tháng 04 - 1963

    Ấp Bầu Trăn, xã Nhuận Đức (Củ Chi)

    Cán bộ, nhân viên căn cứ đã tham gia đào địa đạo, đào giao thông nối liền với hệ thống địa đạo Củ Chi của Khu ủy T4. Căn cứ đóng ở Củ Chi trong thời gian khá dài, phục vụ các đợt Tổng tiến công Mậu Thân năm 1968.
  5. Cuối năm 1969

    Xã Phước Thạnh, huyện Châu Thành, Bến Tre

    Căn cứ Hoa vận T4 chuyển từ Long An đến Bến Tre.
  6. 10/1970 – 02/1971

    Biên giới Việt Nam – Campuchia

    Di chuyển từ Bến Tre lên biên giới.
  7. Năm 1973

    Dầu Tiếng (Tây Ninh)

    Thời gian ở Dầu Tiếng, căn cứ có 2 bàn đạp: một ở xã Nhuận Đức (Củ Chi), một ở suối Bà Tươi, xã An Tịnh (Trảng Bàng – Tây Ninh).
  8. Tháng 03 - 1974

    Xã Bảo Bình

    Một tổ công tác của Ban Hoa vận được cử đi xây dựng căn cứ mới.
  9. Tháng 10 - 1974

    Bàu Hàm (Đồng Nai)

    Một tổ công tác khác đi xây dựng căn cứ.

03Nhiệm vụ bộ phận căn cứ

Bốn nhiệm vụ của bộ phận căn cứ

  1. Xây dựng căn cứ an toàn

    Xây dựng khu căn cứ Hoa vận, kết nối với căn cứ của khu ủy sài gòn, vừa độc lập tác chiến vừa hỗ trợ cho nhau trong chiến đấu và hoạt động. Đảm bảo an toàn cho cán bộ chiến sĩ ở căn cứ nội thành ra vào công tác, học tập. vì vậy mỗi lần chuyển căn cứ đến nơi mới, phải đào hầm hào (hào giao thông, hầm tránh bom pháo, hầm ngủ, kho..) Ở Củ Chi, Ban Hoa vận góp phần xây dựng hệ thống địa đạo. Đảm bảo bí mật cho căn cứ, không để khói ban ngày và ánh sáng ban đêm tránh máy bay địch phát hiện dội bom, pháo khi xây dựng căn cứ chính, đồng thời phải chuẩn bị một căn cứ dự phòng, kip di chuyển căn cứ khi tình hình bị động.

  2. Đường dây giao liên bí mật

    Cán bộ chiến sĩ Ban Hoa vận ở căn cứ thiết lập một đường dây giao liên bí mật giữa căn cứ với tổ chức lãnh đạo nội thành, xây dựng các bàn đạp là nơi trung chuyển người từ cứ vào nội đô và ngược lại. Đường dây này còn mang thư từ, công văn, nghị quyết, chỉ đạo của Khu ủy, của trung ương Cục đến với Ban Hoa vận, ngược lại chuyển các báo cáo, thư từ của Ban về khu. Đây là một công việc phức tạp không chỉ đòi hỏi sự đảm bảo bí mật, không được để lọt tài liệu và người vào tay địch, phải biết cách bố trí, ngụy trang khéo léo.

  3. Tổ chức lớp học tập và huấn luyện

    Tổ chức các lớp học tập và huấn luyện cho cán bộ chiến sĩ của Ban từ nội thành về khu căn cứ. Hàng năm hoặc dịp có chỉnh huấn, căn cứ ban Hoa vận phải đưa đón hàng chục, có khi cả trăm cán bộ, chiến sĩ từ nội thành về học chính trị, học nghị quyết và cả học quân sự. đó là công việc khá nặng nề, phải xây dựng hệ thống hầm hào, nhà ở, giếng nước, mua lương thực, thực phẩm phục vụ, vừa đảm bảo an toàn vừa bí mật.

  4. Vận chuyển vũ khí vào nội thành

    Một nhiệm vụ quan trọng khác của cán bộ chiến sĩ căn cứ ban Hoa vận đảm nhận, đó là việc vận chuyển vũ khí vào nội thành, phục vụ cho các hoạt động vũ trang, các chiến dịch. Trong những năm chiến tranh, căn cứ của Ban Hoa vận đã đưa vào nội thành 74 khẩu súng AK, hàng trăm khầu K54, K59, hàng tấn thuốc nổ C.4 và T.N.T cùng nhiều loại vũ khí, vật tư khác. Đặc biệt là súng B40, B41, cối 60ly, mìn DH5, DH10..là những vũ khí dễ bị địch phát hiện, nhưng đều đã được đưa vào nội thành trót lọt, thông qua đường dây vận chuyển của Ban Hoa vận T4.

74
khẩu súng AK đưa vào nội thành
Hàng trăm
khẩu K54, K59
Hàng tấn
thuốc nổ C.4 và T.N.T
50
đồng chí bộ phận căn cứ Hoa vận T4 đã hy sinh

Tổn thất

Trong cuộc chiến đấu đó, có hàng trăm cán bộ chiến sĩ Ban Hoa vận hy sinh, bị thương, bị địch bắt, đã vượt qua nhiều khó khăn thử thách dũng cảm chiến đấu vì sự nghiệp độc lập và tự do của dân tộc và đất nước Việt Nam. Chỉ riêng bộ phận căn cứ Hoa vận T4 có 50 đồng chí đã hy sinh, trong đó có 2 đồng chí Tăng Quốc Tường và Bành Nhất là cán bộ phụ trách trực tiếp bộ phận căn cứ, hàng chục thương bệnh binh. Nhiều đồng chí hy sinh đến nay vẫn chưa quy tập được hài cốt.

Cán bộ phụ trách trực tiếp đã hy sinh

  • Tăng Quốc Tường
  • Bành Nhất

Những nữ chiến sĩ giao liên

Trong số cán bộ, chiến sĩ Ban Hoa vận, có rất nhiều nữ chiến sĩ đã có nhiều đóng góp tích cực trong công tác giao liên. Các chị rất dũng cảm khéo léo ngụy trang, ứng phó khôn ngoan, linh hoạt với địch trong khi vận chuyển thư từ, tài liệu và nhất là vũ khí đưa vào nội thành. Nhờ vậy mà các đường dây liên lạc, giao liên của Ban Hoa vận gần như thông suốt, đảm bảo an toàn, bí mật và hiệu quả trong suốt thời gian chiến tranh.